Jednym z elektrometeorów jest zjawisko burzy, którą definiuje się. jako ?jedno lub kilka wyładowań elektryczności atmosferycznej, przejawiające się krótkim i silnym błyskiem (błyskawica) oraz trzaskiem lub dudnieniem (grzmot) wewnątrz chmury Cumulonimbus lub pomiędzy chmurą a ziemią" (Janiszewski 1988). Gwałtowne wyładowania elektryczności atmosferycznej w czasie burzy powstają na skutek ukształtowania się specyficznej struktury elektrycznej chmury Cumulonimbus, w wyniku działania mechanizmów rozdziału ładunków elektrycznych. Główną rolę odgrywają tutaj wznoszące ruchy powietrza. Górna część chmury, znajdująca się w strefie ujemnej temperatury, zawiera kryształki lodu o dodatnim ładunku elektrycznym. Wewnątrz chmury oraz w jej dolnych partiach gromadzą się ładunki ujemne, związane między innymi z opadaniem kryształków lodu o większych rozmiarach. U podstawy chmury, w obszarze występowania ruchów wznoszących przeważają dodatnie ładunki elektryczne, transportowane znad powierzchni ziemi. Rozkład ładunków w chmurze prowadzi do powstania różnicy potencjału pomiędzy różnymi; częściami chmury, chmurą lub powierzchnią ziemi, lub chmurą i jej atmosferycznym otoczeniem. Kiedy różnica potencjału osiągnie wartość rzędu miliona woltów na metr, następuje wówczas wyładowanie o średnim natężeniu 25 tysięcy amperów. Temperatura w kanale wyładowania (błyskawicy) wynosi około 30 tysięcy stopni Celsjusza. Nagłe rozgrzanie- powoduje bardzo szybkie rozszerzenie się atmosferycznego kanału przepływu prądu i powstanie fali uderzeniowej, słyszanej jako grzmot (Bartosik 1995, Prinz 1979, Uman 1987).

Impact of atmospheric circulation, temperature and air humidity on the occurrence of days with thunderstorm in the territory of Poland
The study concerns research into the connection between atmospheric circulation over the area of Central and Eastern Europe, and the occurrence of days with thunderstorms in the territory of Poland. Apart from that the influence of air temperature and air humidity on the occurrence of days with thunderstorms was investigated. The analysis of thunderstorm activity in connection with atmospheric circulation and air temperature or humidity was carried out in seasons of storm activity and storm regions set apart in the study. The analysis of lower synoptic maps for the researched period 1971-2000 made it possible to isolate seven types of synoptic situations characteristic of days with storms on the area of Poland. During research based on the use of correlation calculations and logistic regression, a determination was made of the influence of various synoptic situation types and air temperature or humidity on storm activity. An indication was made of two types of synoptic situations that are particularly conducive to the appearance of days with storms, of which one type influences the occurrence of particularly fierce and dangerous storms.

Spis treści:

1. WSTĘP
1.1. Przegląd współczesnej literatury dotyczącej zjawiska burzy
1.2. Cel opracowania

2. MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE

3. METODY OPRACOWANIA
3.1. Metoda wyróżnienia sezonów burzowych
3.2. Metoda wyróżnienia regionów burzowych
3.3. Metoda wyróżniania typów sytuacji synoptycznej
3.3.1. Przegląd istniejących metod klasyfikacji cyrkulacji atmosferycznej
3.3.2. Propozycja wyróżnienia typów sytuacji synoptycznych charakterystycznych dla dni z burzą na obszarze Polski
3.4. Pozostałe metody badań wykorzystane podczas analizy związków pomiędzy cyrkulacją atmosferyczną i warunkami termiczno-wilgotnościowymi a występowaniem dni z burzą

4. WYNIKI BADAŃ
4.1. Ogólna charakterystyka występowania dni z burzą w Polsce w latach 1971-2000
4.2. Sezony burzowe w Polsce
4.3. Podział Polski na regiony burzowe
4.4. Częstość oraz prawdopodobieństwo wystąpienia dni z burzą w ciągu roku i w sezonach aktywności burzowej podczas wyróżnionych typów sytuacji synoptycznej w wyróżnionych regionach burzowych
4.5. Korelacja pomiędzy liczbą dni z określonym typem sytuacji synoptycznej a liczbą dni z burzą przy danym typie sytuacji synoptycznej w regionach burzowych i wybranych sezonach aktywności burzowej w ujęciu rocznym
4.6. Korelacja pomiędzy liczbą dni z określonym typem sytuacji synoptycznej a liczbą dni z burzą przy danym typie sytuacji synoptycznej w regionach burzowych i wybranych sezonach aktywności burzowej w wieloleciu 1971-2000
4.7. Analiza częstości występowania dni z burzą w wyróżnionych typach sytuacji synoptycznej przy wykorzystaniu regresji logistycznej w regionach burzowych i wybranych sezonach aktywności burzowej w ujęciu rocznym
4.8. Analiza częstości występowania dni z burzą w wyróżnionych typach sytuacji synoptycznej przy wykorzystaniu regresji logistycznej w regionach burzowych i wybranych sezonach aktywności burzowej w wieloleciu 1971-2000
4.9. Temperatura i wilgotność powietrza w dniach z wyróżnionymi typami sytuacji synoptycznej i w dniach z burzą w wybranych stacjach meteorologicznych
4.10. Analiza częstości występowania dni z burzą w wyróżnionych typach sytuacji synoptycznej w wybranych stacjach meteorologicznych i sezonach aktywności burzowej przy wykorzystaniu wielokrotnej regresji logistycznej w ujęciu rocznym
4.11. Analiza częstości występowania dni z burzą w wyróżnionych typach sytuacji synoptycznej w wybranych stacjach meteorologicznych i sezonach aktywności burzowej z użyciem wielokrotnej regresji logistycznej w wieloleciu 1971-2000

5. PODSUMOWANIE i WNIOSKI

LITERATURA

IMPACT OF ATMOSPHERIC CIRCULATION, TEMPERATURĘ AND AIR HUMIDITY ON THE OCCURRENCE OF DAYS WITH THUNDERSTORM IN THE TERRITORY OF POLANO (Summary)