Problematyka prognozowania deformacji ciągłych górotworu wywołanych podziemną eksploatacją górniczą jest przedmiotem badań od wielu lat. Na podstawie wyników licznych badań opracowano wiele metod dokonywania obliczeń stanu deformacji górotworu. Zastosowanie tych metod odnosiło się głównie do obliczeń stanu końcowego (asymptotycznego) terenu górniczego. Jak wiadomo z literatury, istnieje wiele teorii służących prognozowaniu poeksploatacyjnych deformacji górotworu, a zwłaszcza terenu górniczego. Teorie te dzieli się zazwyczaj na cztery grupy [10, 11, 27, 43, 64, 67, 71, 72, 85, 87, 89, 103]:
•    Oparte na przyjętych aksjomatach, które mogą być pochodzenia empirycznego. Zalicza się do nich także tzw. teorie geometryczno - całkowe (W. Budryka - S. Knothego [6, 35, 37], T. Kochmańskiego [38], J. Zycha [101, 103].
•    Oparte na modelach ośrodków ciągłych (A. Sałustowicza [74], H. Gila [21]).
•    Oparte na teorii ośrodka stochastycznego (J. Litwiniszyna i H. Smolarskiego [54 - 55]).
•    Rozwiązania pośrednie - wykorzystujące modele ośrodka ciągłego i aksjomaty empiryczne (teorie: M. Chudka - L. Stefańskiego [9], B. Drzęźli [14]).
Modele pozwalające na dokonywanie prognoz deformacji górotworu przedstawiono w następujących pracach: [9, 14, 37,45, 64, 85, 100].
Od końca lat 70. coraz większe zastosowanie w rozwiązywaniu zagadnień związanych z geomechaniką zyskują metody numeryczne. Historycznie pierwszą z tych metod była Metoda Elementów Skończonych (MES).
Metoda elementów skończonych znalazła główne zastosowanie dla celów projektowania maszyn i obiektów budowlanych. Dla celów prowadzenia obliczeń w wielu działach geomechaniki jest wykorzystywany coraz częściej program FLAC. Program opracowano w języku Fortran 77, początkowo na użytek własny do rozwiązywania wielu problemów z zakresu szeroko pojętej geomechaniki.
W 1994 r. powstała wersja programu umożliwiająca prowadzenie analiz przestrzennych. Program pozwala również na symulację wpływu prędkości eksploatacji na przebieg deformacji górotworu, co zostało wykorzystane w badaniach prowadzonych przez M. Kwaśniewskiego i J. A. Wanga [48 - 51],
Modele służące prognozowaniu deformacji powierzchni w stanie chwilowym przedstawiono w pracach : [1, 2, 3, 9, 15,16, 33, 34, 36, 37, 38, 39,41, 42, 53, 59, 63, 74, 79, 80, 82, 95].
Mniej uwagi poświęcano prognozom deformacji na dowolnym horyzoncie górotworu, a zwłaszcza chwilowym wartościom deformacji. Tylko nieliczne prace dotyczyły prognozowania chwilowych wartości wskaźników deformacji górotworu [2, 22, 60, 87, 97]. Można oczywiście stwierdzić, że wartości końcowe wskaźników deformacji są większe od obliczanych, z uwzględnieniem tzw. „czynnika czasu" i w związku z tym nie ma potrzeby dokonywania analiz w tym zakresie. Z drugiej jednak strony tematyka prognozowania deformacji chwilowych górotworu może nabrać większego znaczenia z uwagi na wybieranie filarów ochronnych szybów górniczych. Szczególnie ustalenie czasu wybierania kostki przyszybowej, w celu kompensacji odkształceń wywołanych przez wybieranie frontem zasadniczym, wymaga poznania procesu przebiegu deformacji górotworu w czasie.
Studia literatury, dotyczącej prognozowania deformacji chwilowych na dowolnym horyzoncie w górotworze, prowadzą do wniosku, że większość badań dotyczyła analiz wyników pomiarów geodezyjnych prowadzonych w szybach. W pracach tych [2, 22, 60, 87, 97] z konieczności opierano się na punktowym wyznaczaniu wartości współczynnika prędkości osiadania c, nie poddając równocześnie identyfikacji wartości innych parametrów koniecznych dla celów prognoz. W opublikowanych dotąd pracach nie zamieszczono również analiz, pozwalających na pełną interpretację otrzymanych wyników i wyciągnięcie wniosków odnośnie do wpływu określonych czynników na przebieg procesu deformacji górotworu w czasie.
Biorąc pod uwagę powyższe spostrzeżenia, zasadne wydaje się podjęcie dalszych prac w tym zakresie, dla podania opisu przebiegu procesu deformacji w czasie, pozwalającego na jego praktyczne zastosowanie dla celów prognoz.


SPIS TREŚCI

1.    WPROWADZENIE    

2.    TEZA, CEL I ZAKRES PRACY    

3.    WYNIKI ANALIZ POMIARÓW PROWADZONYCH W SZYBIE    
3.1.    Stratygrafia i litologia    
3.2.    Dokonana eksploatacja górnicza    
3.3.    Identyfikacja wartości parametrów W. Budryka - S. Knothego na podstawie wyników pomiarów prowadzonych na powierzchni    
3.4.    Empiryczne ujęcie wyników badań    
3.5.    Podsumowanie wyników analiz    

4.    WYNIKI BADAŃ PROWADZONYCH NA MODELU Z OŚRODKA SYPKIEGO    
4.1.    Identyfikacja wartości parametrów na poszczególnych horyzontach pomiarowych    
4.2.    Identyfikacja wartości parametru c    
4.3.    Empiryczne ujęcie wyników badań    

5.    ANALIZA TRANZYTYWNOŚCI PROFILI NIECEK OBNIŻENIOWYCH UZYSKANYCH NA PODSTAWIE BADAŃ MODELOWYCH    
5.1.    Uwagi wstępne    
5.2.    Analiza warunku tranzytywności pola przemieszczeń na podstawie rozkładu obniżeń wybranych punktów górotworu    
5.3.    Odwzorowania liniowe wyróżnionego profilu niecki obniżeń na pozostałe horyzonty górotworu    
5.4.    Test nieparametryczny    

6.    WYNIKI BADAŃ PROWADZONYCH NA MODELU NUMERYCZNYM
6.1.    Model numeryczny    
6.2.    Wyniki analiz prowadzonych przy zastosowaniu modelu numerycznego
6.3.    Identyfikacja wartości parametru c    
6.4.    Empiryczne ujęcie wyników badań    
7.    PODSUMOWANIE I WNIOSKI    

BIBLIOGRAFIA    
STRESZCZENIE