Systemy zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW) przynależą do infrastruktury krytycznej funkcjonowania aglomeracji miejskich. Niezawodny i bezpieczny SZZW jest podstawą komfortu zdrowia, higieny i dobrobytu konsumentów wody wodociągowej. W rym celu należy analizować zagrożenia i zarządzać ryzykiem.
W pracy podano autorskie koncepcje analizy i oceny bezpieczeństwa SZZW. Zaprezentowano propozycją systemowej klasyfikacji zagrożeń. Wyznaczono globalne wskaźniki zawodności związane z produkcją wody. Określono wymagany poziom usług wodociągowych wobec konsumentów wody do spożycia. Przedstawiono efekty pilotowych wdrożeń Geograficznych Systemów Informacji (GIS) do analizy zagrożeń i ich skutków w podsystemach dystrybucji wody. Wieloaspektowo odniesiono się do problematyki ciągłości funkcjonowania SZZW.
Wykrywanie awarii rurociągów pre izolowanych odbywa się metodami impulsowymi i rezystencyjnymi. W miastach źródłem braku dostawy wody mogą być także awarie systemów energetycznych typu blackout. Opracowano wytyczne do bilansu dostawy wody w sytuacji kryzysowej. W wypadku skażenia wody wodociągowej określono zasady pomocy medycznej i humanitarnej. Sporządzono plan bezpieczeństwa dla województwa podkarpackiego na podstawie klastra wodnego (terytorium czystej wody).
Przedstawiona tematyka bezpieczeństwa i zagrożeń SZZW stanowi efekt badań naukowych finansowanych ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach projektu rozwojowego Nr N R14 0006 10 nt. "Opracowanie kompleksowej metody oceny niezawodności i bezpieczeństwa dostawy wody do odbiorców".

Spis treści:

SŁOWO WSTĘPNE
1. WPROWADZENIE
2. ZAGROŻENIA I RYZYKO W FUNKCJONOWANIU WSPÓŁCZESNYCH WODOCIĄGÓW
2.1. Istota ryzyka
2.2. Wskaźnik odporności systemu
2.3. Zagrożenia systemów zbiorowego zaopatrzenia w wodą
2.3.1. Przykłady zagrożeń systemów
2.3.2. Zagrożenia systemów zaopatrzenia w wodę w świetle przepisów prawnych
2.4. Niezawodność bezpieczeństwa systemu
2.5. Możliwości interpretacyjne zasady Pareta w ocenie bezpieczeństwa
2.6. Możliwości zarządzania ryzykiem
2.7. Niepewność szacowania ryzyka
2.8. Wyniki ankietowe w zakresie możliwości zarządzania ryzykiem
3. KONCEPCJE ANALIZY BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMU ZAOPATRZENIA W WODĘ
3.1. Interpretacja prawdopodobieństwa zdarzenia awaryjnego
3.2. Zagrożenia w ująciu systemowym
3.3. Propozycja systemowej klasyfikacji zagrożeń
3.4. Przyczynowość awarii
3.5. Paradoks Parronda
3.6. Globalne wskaźniki zawodności związane z produkcją wody
3.6.1. Prawdopodobieństwo niepokrycia zapotrzebowania na wodę
3.6.2. Oczekiwany sumaryczny czas trwania deficytów produkcji wody w rozpatrywanym okresie
3.6.3. Wartość oczekiwana deficytu wody
3.6.4. Wskaźnik częstości i czasu trwania deficytu dostawy wody
3.6.5. Wskaźnik zapewnienia dostawy wody
3.6.6. Wskaźnik wartości oczekiwanej pojedynczego deficytu wody
3.7. Skutki zawodności
3.7.1. Skutki w gospodarstwach domowych
3.7.2. Skutki wprzemyśle
3.8. Model zdarzeń niepożądanych o wspólnej przyczynie
3.9. Wpływ poboru prób na wybrane wskaźniki jakościowe wody do spożycia
3.10. Poziom usług wodociągowych
4. WYKORZYSTANIE GIS DO ANALIZY ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓW W SYSTEMACH DYSTRYBUCJI WODY
4.1. Ogólne możliwości GIS w zarządzaniu systemami zaopatrzenia w wodę
4.2. Wymagania dotyczące obiektów i danych niezbędnych do zarządzania infrastrukturą wodociągową
4.3. Wymagania dotyczące danych niezbędnych do oceny awaryjności i ryzyka obiektów wodociągowych
4.4. Problem wdrożenia i wykorzystanie GIS do zarządzania systemami dystrybucji wody
4.4.1. Podstawowe wymagania związane z wdrożeniem
4.4.2. Wykorzystanie GIS do zarządzania infrastrukturą wodociągową na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa
4.5. Pilotowe wdrożenie GIS na przykładzie wybranej sieci wodociągowej
4.5.1. Krótka charakterystyka systemu zaopatrzenia w wodę i wybranej sieci wodociągowej
4.5.2. Oprogramowanie użyte przy tworzeniu bazy danych
4.5.3. Zakres wprowadzanych danych
4.5.4. Metodyka i problemy związane z przygotowaniem bazy danych.
4.5.5. Efekty wdrożenia
4.5.6. Uwagi końcowe
4.6. Przykłady identyfikacji i wizualizacji obiektów oraz ich zawodność w procesie zarządzania systemem dystrybucji wody
5. PROBLEMATYKA CIĄGŁOŚCI FUNKCJONOWANIA SZZW
5.1. Nieuchronność zdarzeń niepożądanych
5.2. Ciągłość funkcjonowania SZZW
5.3. Klaster wodny - terytorium czystej wody
6. BLACKOUT ŹRÓDŁEM ZAWODNOŚCI DOSTAWY WODY DO SPOŻYCIA
6.1. Jak powstaje awaria typu blackout?
6.2. Przykłady światowych awarii typu blackout
6.3. Przykłady krajowych awarii typu blackout
6.4. Przykład bilansu dostawy wody w sytuacji kryzysowej
6.5. Możliwość zabezpieczeń przed roszczeniami odbiorców wody
6.6. Elementy odporności SZZW na awarie typu blackout
7. POSTĘPOWANIE W NAGŁYCH I NADZWYCZAJNYCH ZAGROŻENIACH
7.1. Podstawowe definicje
7.2. Krótka charakterystyka medycyny katastrof
7.3. Pomoc medyczna w wypadku skażenia wody do spożycia
7.4. Czynniki psychologiczne następstwa katastrof
7.5. Zachowanie tłumu podczas nadzwyczajnych zagrożeń
7.6. Pomoc humanitarna
8. WYBRANE ASPEKTY PLANU BEZPIECZEŃSTWA NA PRZYKŁADZIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO
8.1. Wstęp
8.2. Klasyfikacja zagrożeń
8.3. Monitoring środowiska
8.4. Przeciwdziałanie poważnym awariom
8.5. Międzynarodowa współpraca dwustronna
8.5.1. Współpraca z Ukrainą
8.5.2. Współpraca ze Słowacją
8.6. Ujęcia komunalne eksploatowane w województwie podkarpackim
8.7. Działalność kontrolna stanu środowiska w świetle przepisów międzynarodowych
9.1. Metody poszukiwania przecieków
9.2. Zasada działania urządzeń
9.2.1. System rezystancyjny Brandes
9.2.2. System impulsowy
9.3. Zastosowanie praktyczne
10. PODSUMOWANIE
LITERATURA
STRESZCZENIE
SUMMARY