Różne były przeżycia i drogi Polaków, którzy po II wojnie światowej zasiedlili tzw. Odzyskane Ziemie Zachodnie i Północne. Jednym z przykładów mogą być losy naszej czteroosobowej rodziny Karabonów, składającej się z ojca Aleksandra, matki Romualdy oraz synów Iścisława i Bohdana. Kilkakrotnie zwracano się zarówno do nas, jak i do innych osób, które w 1945 roku przybyły do Wrocławia i były świadka¬mi zachodzących zmian, o napisanie wspomnień. W opisie naszej drogi nie można było pominąć przeżyć z okresu wojny, bowiem opisanie ich powinno współczesne¬mu pokoleniu naświetlić czasy, w których przyszło nam żyć. Książka ta nie jest podsumowaniem tych historycznych wydarzeń, lecz stanowi opis indywidualnych przeżyć i obserwacji członków jednej rodziny, z perspektywy dziecka i młodzieńca, a opisanych już przez dorosłego człowieka. Nasze wrocławskie wspomnienia chcę poprzedzić przeżyciami naszej rodziny zamieszkałej w Wilnie. W odróżnieniu od innych regionów przedwojennej Polski, Wilno i część Wileńszczyzny przechodziło w czasie trwania II wojny światowej najwięcej zmian. Po zajęciu przez wojska radzieckie (19.09.1939 roku) i 40-dniowym sprawowaniu władzy, Wilno przekazane zostało Litwie (27.10.1939 roku). Kolejne zmiany to wkroczenie wojsk sowieckich (15.06.1940 roku) i włączenie Litwy do ZSRR jako Republiki Związkowej, niemiecka okupacja Wilna od 23.06.1941 roku do ponownego zajęcia miasta przez Armię Radziecką przy współudziale oddziałów AK (13.07.1944 roku) i dalsze rządy sowieckie. Każdy z tych okresów był czasem większych lub mniejszych represji w stosunku do Polaków zamieszkujących w Wilnie. Różne też były losy jego mieszkańców i droga jaką przebyli, przy czym większość z nich, tak jak my, osiedliła się ostatecznie w granicach powojennej Polski. Część mieszkańców zginęła z rąk okupantów, a inni, wywiezieni do radzieckich łagrów, niemieckich lagrów i na przymusowe ro¬boty, powrócili do kraju bądź na stałe pozostali za granicą. Przeżycia wielu wilnian, jak też ich poglądy na poszczególne okresy okupacji miasta, mogą oczywiście różnić się od naszych. Zadaniem historyków natomiast będzie ciągłe uaktualnianie historii Wilna i jego mieszkańców dotyczące zarówno czasu II wojny światowej, jak i powojennego okresu osiedlania się na Ziemiach Odzyskanych.
Nasza droga osiedleńcza zakończyła się 5 października 1945 roku przyjazdem do Wrocławia. Z tym miastem związaliśmy nasze życie, razem z bratem i grupą studentów byliśmy pierwszym rocznikiem studiujących na Politechnice (Uniwersytecie i Politechnice we Wrocławiu). Przeżycia, oraz zaobserwowane zmiany jakim ulegała stolica Dolnego Śląska w pierwszej dekadzie przynależ¬ności do Polski, stanowić będą dalszą część tej książki. Sądzimy, że losy naszej rodziny zarówno w okresie trwania II wojny światowej, jak i osiedlenia się we Wrocławiu mogą starszemu pokoleniu przypomnieć, a młodszemu naświetlić, te bogate w wydarzenia czasy.

SPIS TREŚCI
 
Wstęp    
Coś niecoś o rodzinie    
Początek wojny i pierwsza radziecka okupacja Wilna.
Wilno w okresie rządów Litwy kapitalistycznej    
w Litewskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej.
Trzy lata okupacji niemieckiej    
Wilno ponownie pod władzą radziecką    
W drodze do Polski. Krótki pobyt w Olsztynie    
Wrocław miejscem osiedlenia i studiów    
Po dyplomie do połowy lat pięćdziesiątych