Multikauzalność, dynamika, a także – do pewnego stopnia – enigmatyczność problematyki sekt destrukcyjnych skłoniły autorkę do podjęcia analizy badawczej tego zjawiska na łamach niniejszej monografii. Analiza ta została przeprowadzona na płaszczyźnie nauk penalnych, w szczególności kryminologii.

Głównym celem prezentowanych tu badań było rozpoznanie problemów dotyczących funkcjonowania sekt destrukcyjnych jako środowisk kryminogennych, a w szczególności przyczyn narastania zjawiska patologii społecznej oraz objawów przestępczości w tych środowiskach. Autorkę interesowały rozwiązania prawne dotyczące działalności tego typu grup kultowych, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych instrumentów prawa karnego, jak również proponowane zmiany w ustawodawstwie karnym mające na celu przeciwdziałanie negatywnym przejawom sekt.

Powyższe rozwiązania zostały przedstawione w szerokim kontekście interdyscyplinarnym, gdyż w obrębie tej problematyki nie jest możliwe przeprowadzenie powszechnie obowiązującej cenzury pomiędzy kompetencjami różnych nauk. Metody badawcze, za pomocą których można badać zjawisko sekt destrukcyjnych, powinny zatem posiadać cechy uniwersalne. Przedmiot niniejszej monografii został poddany badaniom empirycznym, dogmatycznym, a także komparatystycznym, w zależności od charakteru zagadnień podejmowanych w toku rozważań.

Niniejsza praca składa się z sześciu rozdziałów. Układ treści został zaplanowany w taki sposób, aby umożliwić rozpoznanie problemu według schematu wnioskowania dedukcyjnego – od ogólnych twierdzeń do twierdzeń bardziej szczegółowych. Ze względu na interdyscyplinarny charakter problematyki rozważania są na różnych, lecz kompatybilnych poziomach, przy czym każdy kolejny rozdział wprowadza pojęcia oraz mechanizmy wyjaśniane na gruncie innych dyscyplin naukowych. Prowadzi to do pogłębiania refleksji, a tym samym pozwala ukazać niemal nieograniczony zakres omawianej problematyki. Mimo że refleksje prowadzone są w dużej mierze na tzw. [przedpolu prawa, głównym zadaniem rozprawy, było rozpoznanie problemowe zjawiska sekt destrukcyjnych, które miałoby znaczenie dla prawa karnego i kryminologii, tak w sensie teoretycznym, jak i praktycznym. Zatem każde wyjście poza margines tych nauk, głownie na teren zarezerwowany dla psychologii i socjologii, nie jest konsekwencją szerokiego zakreślenia tematu, lecz specyficznej – multikauzalnej (interdyscyplinarnej) istoty zjawiska.

Uwagi ogólne

Etymologia i typy definicji pojęcia „sekta”

Denotacja nazwy „sekta” w ujęciu socjologicznym i religioznawczym

Funkcjonalny sposób definiowania pojęcia „sekta destrukcyjna”

Próba rozstrzygnięcia relacji terminologicznych między pojęciami „sekta destrukcyjna”, „nowy ruch religijny”, „Kościół”, „denominacja” i „kult”

Uwagi ogólne

Przegląd typologii sekt destrukcyjnych

Podstawowe modele strukturalne sekt destrukcyjnych

Uwagi ogólne

Pierwotne przyczyny powstawanie sekt w ujęciu modelowym

1. Antropologiczno – kulturowa koncepcja powstawanie nowych religii

2. Modele powstawania grup o charakterze kulturowym w świetle psychologii religii

Endogenne przyczyny wtórne jako okoliczności względnego powodzenia sekt destrukcyjnych

1. Aspekt antropologiczny

2. Aspekt socjologiczny

3. Aspekt psychologiczny

Formy werbunku jako egzogenne przyczyny wtórne sprzyjające ekspansji sekt destrukcyjnych

Pojęcie psychomanipulacji

1. Uwagi ogólne

2. Podstawowe metody psychomanipulacji

3. Psychomanipulacja a pranie mózgu

Przebieg procesu psychomanipulacji w sektach

1. Uwagi ogólne

2. Pochód indoktrynacji

3. Płaszczyzny oddziaływania technik kontroli umysłu

4. Szczególne środki utrzymania zależności adeptów

Konsekwencje psychomanipulacji stosowanej w sektach destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Psychologiczne konsekwencje psychomanipulacji

3. Społeczne konsekwencje psychomanipulacji

Główne problemy pomiaru zjawiska przestępczości w sektach destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Struktura i dynamika przestępczości w sektach destrukcyjnych

3. Zagadnienia „ciemnej liczby” przestępstw popełnianych w sektach destrukcyjnych

Fenomenologiczna analiza przestępstw popełnianych w sektach destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Działalność kryminalna sekt w świecie

3. Charakterystyka przestępczości i niezgodnej z prawem działalności sekt destrukcyjnych w Polsce

Sprawcy przestępstw popełnianych w sektach destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Problem wolnej woli w procesie decyzyjnym szeregowych członków sekt destrukcyjnych jako sprawców przestępstw

3. Cechy przywództwa charyzmatycznego w sektach destrukcyjnych

Ofiary sekt destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Wiktymizacja pierwotna i typologie ofiar

3. Problematyka wiktymizacji pośredniej

4. Wiktymizacja wtórna ofiar sekt destrukcyjnych

5. Etiologiczne i psychologiczne aspekty wiktymizacji wielokrotnej

Przeciwdziałanie patologicznemu zjawisk sekt destrukcyjnych na arenie międzynarodowej

1. Uwagi ogólne

2. Przeciwdziałanie działalności sekt destrukcyjnych w świetle zaleceń Parlamentu Europejskiego

3. Przeciwdziałanie działalności sekt destrukcyjnych na forum Rady Europy

4. Przeciwdziałanie działalności sekt destrukcyjnych w regulacjach prawnych wybranych państw europejskich

Regulacje w zakresie wolności sumienia i wyznania w świetle prawa wyznaniowego w Polsce

Prawnokarne środki przeciwdziałania zjawisku sekt destrukcyjnych

1. Uwagi ogólne

2. Ochrona uczuć religijnych w prawie karnym

3. Prawnokarna ochrona dóbr naruszanych w związku z działalnością sekt destrukcyjnych

Działalność instytucji państwowych w zakresie zwalczania zjawiska sekt destrukcyjnych

Działalność organizacji pozarządowych