Zjawiska
i procesy społecznej marginalizacji są przedmiotem naukowych
zainteresowań już od dawna. Zarówno opisy społeczeństw
historycznych, jak i współczesnych dostarczają wiedzy na temat
obecności ludzi z rozmaitych powodów biorących udział w życiu
zbiorowym w mniejszym stopniu niż jego pozostali uczestnicy. Ale,
jak wskazują badacze zajmujący się tą problematyką, marginalność
wczoraj i dziś to dwa odmienne zjawiska.
Współcześnie
marginalizacja jawi się jako zjawisko przybierające charakter
problemu społecznego o zasięgu globalnym, wymagające zatem
przeciwdziałania w interesie całej ludzkości. Jej obecna postać
wpływa – najogólniej rzecz biorąc - z porządku gospodarczego i
społecznego, panującego w przeważającej części świata.
Zjawisko marginalizacji nabiera, jak wskazuje T. Plich, coraz
większego znaczenia z przynajmniej dwóch powodów. Pierwszy dotyczy
ciągłego wzrostu zasięgu i liczebności grup dotkniętych
marginalizacją, drugi zaś obrazuje stopień upośledzenia ludzi
zmarginalizowanych mierzony dystansem między elitami kapitału a ich
sytuacją socjalną, który został określony przez UNDP (Program
Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju) jako groteskowy.
Rozdział
1. Młodzież jako element struktury społecznejPojęcie
młodzieży i młodości
Koncepcje
młodości w ujęciu M. Mead i E. H. Eriksona
Oblicza
marginalizacji współczesnej młodzieży polskiej
Style
życia, wartości, poglądy młodzieży polskiej w świetle badań
Rozdział
2. Marginalizacja społeczna i jej identyfikacja – dylematy
definicyjneWokół
interpretacji pojęć: marginalność, marginalizacja społeczna,
ekskluzja
Kryteria
identyfikacji grup marginalnych
Przyczyny
i skutki marginalizacji społecznej
Perspektywy
przeciwdziałania marginalizacji
Rola
organizacji społecznych w profilaktyce marginalizacji
Rozdział
3. Działalność Stowarzyszenia Tratwa w latach 1996 – 2004Sektor
pozarządowy w Polsce
Geneza
i powstanie Stowarzyszenia Tratwa
Interdyscyplinarna
Placówka Twórczo – Badawcza „Pracownia” (1977 – 1987)
Program
„Tratwa” (1993 – 1996)
Podstawy
prawne, cele i organizacja działań Stowarzyszenia Tratwa
Działalność
Stowarzyszenia Tratwa w latach 1996 – 2004
Okres
„punktowy” (1996 - 1997)
Profesjonalizacja
działań (1998 – 2001)
Okres
„laboratoryjny” (2001 – 2004)
Rozdział
4. Młodzież i dorośli w Stowarzyszeniu TratwaCharakterystyka
socjodemograficzna badanej młodzieży
Uwarunkowania
aktywności młodzieży w Stowarzyszeniu Tratwa
Liderzy
Stowarzyszenia Tratwa jako koordynatorzy działań
Rola
dorosłych w Stowarzyszeniu Tratwa
Rozdział
5. Stowarzyszeni Tratwa jako miejsce profilaktyki marginalizacji
młodzieżyFormy
aktywności i działania animacyjne w Stowarzyszeniu Tratwa
Wartość
własnej aktywności w opiniach tratwowiczów
Typy
doświadczeń Tratwa w opinii badanej młodzieży
Stowarzyszenie
Tratwa w opinii badanej młodzieży
Uwarunkowania
działalności Stowarzyszenia Tratwa w latach 1996 – 2004