Książka przygotowana z myślą o studentach kierunku "Gospodarka przestrzenna" oraz kierunków ekonomicznych, stanowiąca również cenną lekturę dla praktyków gospodarczych, pragnących dokładniej poznać związki między przemianami społecznymi i kulturowymi, a zasadami gospodarowania przestrzenią.
Praca składa się z 4 części, w których zaprezentowano:
- podstawowe problemy gospodarki przestrzennej w wymiarze społecznym,
- przestrzenne odwzorowania procesów społecznych,
- przemiany społeczno-kulturowe w Polsce,
- perspektywy rozwoju gospodarki przestrzennej.
Dodatkowymi zaletami podręcznika są:
- zgodność z programami nauczania,
- przejrzysta struktura i jasność wykładu,
- bogata bibliografia,
- indeks rzeczowy.
Publikacja posiada rekomendację Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN!
Spis treści:Wprowadzenie
CZĘŚĆ I. Społeczne wytwarzanie przestrzeni - zagadnienia podstawoweROZDZIAŁ 1. Podmioty wytwarzania przestrzeni społecznej
1.1. Człowiek jako istota wielowymiarowa
1.2. Zbiorowości społeczne jako podmioty wytwarzania przestrzeni
1.2.1. Rodzina
1.2.2. Społeczności lokalne
1.2.3. Społeczeństwo
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 2. Narzędzia społecznego wytwarzania przestrzeni
2.1. Planowanie społeczne i przestrzenne
2.1.1. Istota i cele planowania urbanistycznego
2.1.2. Kontekst społeczny i polityczny a planowanie i kształtowanie przestrzeni
2.1.3. Społeczne treści lokalnych planów przestrzennych
2.2. Gospodarowanie przestrzenią
2.2.1. Wzory gospodarowania przestrzenią
2.2.2. Degradacja i odzyskiwanie przestrzeni
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 3. Społeczne funkcje architektury
3.1. Ochronna i organizacyjna funkcja architektury
3.2. Architektura w budowaniu tożsamości zbiorowej
3.3. Prestiżowa funkcja architektury
3.4. Funkcje architektury w organizowaniu przestrzeni i zachowań przestrzennych
3.5. Artystyczna funkcja architektury
3.6. Architektura jako towar
Pytania i problemy do rozważenia
CZĘŚĆ II. Procesy zachodzące w społeczeństwie i ich przestrzenne odwzorowania
ROZDZIAŁ 4. Relacje między człowiekiem a przestrzenią
4.1. Poznawanie i waloryzacja przestrzeni
4.2. Użytkowanie i kreowanie przestrzeni
4.3. Przestrzeń jako scena życia społeczno-kulturowego, gospodarczego i politycznego
4.3.1. Środowisko przestrzenno-społeczne - teatr życia społecznego
4.3.2. Znaczenie terytorium dla kształtowania się więzi i poczucia tożsamości grupowej
4.3.3. Znaczenie organizacji przestrzeni dla kształtowania postaw
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 5. Uwarunkowania organizacji przestrzeni
5.1. Determinanty geograficzne
5.2. Znaczenie czynników demograficznych
5.3. Uwarunkowania techniczne i technologiczne
5.4. Uwarunkowania gospodarcze
5.5. Uwarunkowania społeczno - polityczne
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 6. Cele i potrzeby społeczne w gospodarowaniu przestrzenią
6.1. Definiowanie celów społecznych
6.2. Cele rozwojowe dla Polski w Narodowym Planie Rozwoju 2007-2013
6.3. Cele rozwojowe a gospodarowanie przestrzenią
6.4. Potrzeby i oczekiwania indywidualne i zbiorowe. Możliwości ich zaspokajania we współczesnej Polsce
6.4.1. Socjologiczne ujęcie potrzeb
6.4.2. Przemiany potrzeb
6.4.3. Zaspokajanie potrzeb a sposoby organizowania przestrzeni
Pytania i problemy do rozważenia
CZĘŚĆ III. Przemiany społeczne i kulturowe we współczesnej Polsce
ROZDZIAŁ 7. Społeczeństwo polskie w procesie zmian
7.1. Przemiany mikrospołeczne
7.1.1. Przemiany rodziny
7.1.2. Przemiany interakcji w małych grupach
7.2. Tendencje do zmian w strukturach średniego poziomu. Społeczności lokalne
7.2.1. Przemiany społeczności wiejskich
7.2.2. Miasto polskie w okresie transformacji
7.3. Procesy przemian na poziomie makrospołecznym
7.3.1. Przemiany struktur społecznych w Polsce. Dawne i nowe wzory nierówności społecznej
7.3.2. Procesy urbanizacji we współczesnej Polsce
7.3.3. Kształtowanie się społeczeństwa obywatelskiego
7.3.4. Tworzenie się społeczeństwa informacyjnego
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 8. Przemiany kultury w Polsce współczesnej. Najważniejsze tendencje
8.1. Kultura i jej społeczne funkcje
8.2. Historyczna zmienność elementów kultury: przemiany wartości, ideałów kulturowych i systemów normatywnych
8.3. Zróżnicowanie stylów życia
8.4. Kierunki przemian we współczesnej kulturze polskiej
Pytania i problemy do rozważenia
CZĘŚĆ IV. Przeszłość i?nowe otwarcie" gospodarki przestrzennej
ROZDZIAŁ 9. Społeczno-kulturowe efekty gospodarowania przestrzenią w Polsce
9.1. Krajobraz kulturowy jako efekt działań człowieka. Typy krajobrazu kulturowego Harmonia i nieład
9.2. Krajobrazy kulturowe współczesnej Polski. Cechy charakterystyczne. Dylematy. Konflikty
9.3. Ważność respektowania zasad równoważenia rozwoju i zachowywania tożsamości kulturowej na poziomie lokalnym i regionalnym
9.3.1. Koncepcje rozwoju zrównoważonego
9.3.2. Problemy rozwoju zrównoważonego w skali regionalnej
9.3.3. Strategia realizowania celów rozwoju zrównoważonego
Pytania i problemy do rozważenia
ROZDZIAŁ 10. Kierunki i perspektywy rozwoju polskiej gospodarki przestrzennej w kontekście jednoczącej się Europy
10.1. Wyzwania i zagrożenia gospodarowania przestrzenią we współczesnej Polsce
10.1.1. Charakter układu osadniczego w Polsce i jego znaczenie dla gospodarki przestrzennej
10.1.2. Brak miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako problem
10.1.3. Niszczenie krajobrazu i próby przeciwdziałania mu
10.1.4. Metropolizacja przestrzeni
10.1.5. Obszary ?problemowe" w polskiej przestrzeni
10.2. Współczesna przestrzeń Polski w kontekście europejskim
Pytania i problemy do rozważenia
Uwagi końcowe
Literatura
Indeks