Książka ma na celu ukazanie współczesnym Polakom obrazu miasta będącego niegdyś jedną z dwóch stolic dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów - miasta owianego starą litewską mitologią i związanego z litewską państwowością, a będącego przy tym od wieków ważnym ośrodkiem kultury polskiej. 
Bieg historii ostatnich dwóch stuleci przyniósł wiele zmian, przywracając miastu rangę stolicy niepodległej Republiki Litewskiej. Etniczny element polski uległ znacznemu osłabieniu, żyjący w Polsce dawni mieszkańcy tego miasta powoli zanikają, a stosunki polsko-litewskie nie są dziś jeszcze takie, jakich należałoby sobie życzyć. 
Nie zmienia to jednak historycznego faktu, iż "Wilno" zajmuje ważne i trwałe miejsce w kulturze polskiej. Świadczy o tym literatura polska, liczne pomniki architektury miasta i stare cmentarze z dziejami zapisanymi w biografiach spoczywających tam ludzi.

Spis treści:

Wstęp I

I. Wichry historii, prądy kultury, spokój cmentarzy
1. Zarys dziejów Wilna I 19
Dzieje i kultura I 19 Rozwój urbanistyczny I 39
2. Architektura Wilna I 49
Architektura dwudziestolecia międzywojennego (1919-1939) I 60
3. Budowle, instytucje, pomniki I 72
Zamek i katedra I 72
Obwarowania miasta I 86 Rynek i ulice I 111
Pałace, dwory, jurydyki I 124 Świątynie i klasztory I 137 Uniwersytet I 149
Diecezja i sanktuaria wileńskie I 157 Mozaika narodów i wyznań I 173
4. Dzieje cmentarzy wileńskich i ich
oblicze narodowościowe I 181

II. Pompa funebris - w lochu i przy kościele
1. Obrzędy pogrzebowe I 195
2. Sztuka cmentarna 1 204
3. Groby królewskie i mauzolea magnackie I 219
4. Pomniki i epitafia w kościołach I 238
5. Cmentarze przykościelne I 241

III. Pierścień cmentarzy zamiejskich
1. Cmentarz Bernardyński na Zarzeczu I 251
Dzieje I 251
Sztuka cmentarna I 260
Budowle cmentarne I 266 Kolumbaria I 275
Rodzinne kaplice grobowe I 284 Pomniki, grobowce, nagrobki i mogiły I 287
Inni I 370
2. Cmentarze na Antokolu I 374
Cmentarz parafii kościoła św. Piotra i Pawła I 374
Cmentarz Antokolski 1 396
3. Cmentarz św. Rafała na Pióromoncie I 404
4. Cmentarz w Kalwarii 1 407
5. Cmentarz na Rossie I 410
Dzieje I 410
Sztuka I 418
Groby I 423
6. Cmentarz ewangelicki I 438
7. Cmentarz prawosławny I 446
8. Cmentarz muzułmański (mahometański) I 456
9. Cmentarz karaimski I 458 10. Cmentarze żydowskie I 459

IV. Działacze, spiskowcy i żołnierze walk o niepodległość
1. Działacze i twórcy kultury I 466
2. Żołnierze Kościuszki i Napoleona I 473
3. Uczestnicy powstania listopadowego 1831 r. I 475
4. Spiskowcy i więźniowie stanu I 477
5. Uczestnicy powstania styczniowego 1863 r. I 482
6. Żołnierze pierwszej wojny światowej i lat 1919-1920 I 484
7. Żołnierze i partyzanci drugiej wojny światowej I 501

V. Cienie i ślady przeszłości
1. Wilno w końcu XVIII wieku w akwarelach F. Smuglewicza z 1785-1786 r. 1 521
2. Konserwacja i odbudowa zabytków w Wilnie 1944 1994 1 529
3. Dwudziestolecie międzywojenne 1919-1939 i późniejsze zniszczenia I 537
4. Getto i cmentarz żydowski I 545

Bibliografia I 553
Słowniczek terminologiczny I 556
Streszczenie w języku litewskim I 557 Streszczenie w języku białoruskim I 564
Indeks nazwisk ( 572 Spis ilustracji 1 588