Niniejsze opracowanie poświęcone jest przedstawieniu problematyki systemów operacyjnych komputerów na przykładzie systemu Unix. Publikacja ta jest przeznaczona dla studentów Wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego Politechniki Świętokrzyskiej jako pomoc dydaktyczna do przedmiotu ?Sieci i systemy operacyjne". Zajęcia z tego przedmiotu prowadzone są przez dwa semestry; tu omówiono jedynie zagadnienia z pierwszego semestru, poświęcone w całości systemom operacyjnym. Zakres tematyczny jest zgodny z programem przedmiotu, jednak poszczególne tematy ujęto na ogół szerzej niż na wykładzie. 
 
Spis treści:

Wprowadzenie 
 
1. Zadania i budowa systemów operacyjnych 
1.1. Pliki 
1.2. Procesy 
1.3. Budowa systemu operacyjnego 
 
2. Unix - podstawy systemu 
2.1. Rozwój systemu Unix 
2.2. Cechy systemu 
2.3. Unix i praca w sieci 
2.4. Powłoki 
2.5. Pliki i katalogi 
2.5.1. Nazwa pliku, wzorzec nazwy 
2.5.2. Ścieżka dostępu 
2.5.3. Typy plików 
2.6. Zarządzanie prawami dostępu do plików 
2.6.1. Właściciel pliku 
2.6.2. Prawa do pliku 
2.7. Polecenia 
 
3. Linux - polecenia obsługi plików 
3.1. Podstawowe polecenia operujące na plikach 
3.1.1. Tworzenie katalogu 
3.1.2. Tworzenie pliku 
3.1.3. Usuwanie katalogów 
3.1.4. Usuwanie plików 
3.1.5. Wyświetlanie zawartości katalogów 
3.1.6. Wyświetlanie plików 
3.1.7. Kopiowanie plików 
3.1.8. Zmiana nazwy lub przeniesienie plików 
3.1.9. Polecenia wyświetlania i zmiany katalogu bieżącego 
3.2. Obsługa praw dostępu 
3.2.1. Zmiana praw dostępu 
3.2.2. Wyświetlanie i zmiana maski praw 
3.3. Wykorzystanie praw dostępu do ochrony plików 
3.4. Rozszerzone prawa dostępu 
3.4.1. Prawa Set-user-ID i Set-group-ID 
3.4.2. Prawo bitu klejącego (sticky bit) 
3.5. Dowiązania 
3.5.1. Dowiązania twarde 
3.5.2. Zakładanie katalogów a dowiązania 
3.5.3. Dowiązania symboliczne 
3.6. Struktura systemowa i-węzeł 
3.7. Pliki specjalne urządzeń 
 
4. Przełączanie strumieni i przetwarzanie potokowe 
4.1. Przekierowania strumieni we/wy 
4.1.1. Zmiana standardowego wyjścia 
4.1.2. Zmiana standardowego wejścia 
4.1.3. Deskryptory plików 
4.1.4. Zmiana standardowego wyjścia diagnostycznego 
4.1.5. Łączenie wejść / wyjść 
4.2. Polecenia przetwarzania potokowego 
4.2.1. Porządkowanie plików 
4.2.1.1. Klucze sortowania 
4.2.2. Kopiowanie strumienia wejściowego 
4.2.3. Przeszukiwanie plików 
4.2.4. Wycinanie kolumn lub pól z pliku 
4.2.5. Zliczanie znaków / słów / linii 
 
5. Wyposażenie powłoki 
5.1. Skrypty Powłoki 
5.2. Uruchamianie powłoki 
5.3. Parametry i zmienne powłoki 
5.3.1. Zmienne powłoki 
5.3.2. Parametry pozycyjne i specjalne 
5.4. Polecenia wewnętrzne powłoki 
5.4.1., Wyświetlanie tekstu 
5.4.2. Ustanawianie synonimów 
5.4.3. Historia poleceń 
5.5. Interpretacja zapisów w wierszu poleceń 
5.5.1. Zmiana specjalnego znaczenia znaków 
5.5.2. Kod zakończenia polecenia 
5.5.3. Operacje na poleceniach 
5.5.3.1. Grupowanie poleceń 
5.6. Konfiguracyjne pliki startowe 
 
6. Programowanie w języku Powłoki 
6.1. Edycja skryptu 
6.2. Uruchamianie skryptów powłoki 
6.3. Przekazywanie parametrów do skryptu 
6.3.1. Instrukcja shift 
6.4. Instrukcje warunkowe 
6.4.1. Instrukcja if 
6.4.2. Instrukcja test 
6.4.3. Instrukcja wyboru 
6.5. Instrukcje pętli 
6.5.1. Instrukcja for 
6.5.2. Instrukcje while i until 
6.5.3. Instrukcje skoku 
6.6. Konwersacja z użytkownikiem 
6.7. Funkcje 
 
7. Zarządzanie procesami 
7.1. Wyświetlanie informacji o procesach 
7.2. Operacje klawiszowe ^C i ^Z 
7.3. Zależności pomiędzy procesami 
7.4. Inicjowanie procesów w tle 
7.5. Operacje na procesach i zadaniach 
7.6. Przesyłanie sygnałów do procesów 
7.7. Wykonywanie zadań okresowych 
 
8. Katalogi systemowe 
8.1. Plik /etc/passwd 
8.2. Plik /etc/group 
 
Literatura